Znaczenie: duża awantura o małą, nieistotną rzecz lub sprawę. Burza – trzęsienie nieba. Burza zmysłów, im gwałtowniejsza, tym szybciej się wyładowuje. Burza zna więcej nikczemnych podstępów, niż włoscy książęta w siedemnastym wieku. Każdy mężczyzna, który przeżył generalne porządki w swym domu, wie i rozumie Skreśl element, który nie pasuje do pozostałych. napisz obok takie słowo, które pasuje do zbioru. a) die Wohnung - der Garten - der Wohnblock - das Haus b) im Erdgeschoss - im dritten Stock - im Fünften Stock - im Klassenzimmer 2. W 2023 r. sklepy internetowe czekają zmiany w przepisach prawnych dotyczących działania sprzedaży w internecie. Zmiany te wynikają z implementacji przez Polskę prawa Unii Europejskiej. Są to m.in. trzy unijne dyrektywy, które potocznie nazywamy: Omnibus, cyfrowa i towarowa i to one w istotny sposób zmieniają zasady funkcjonowania b) Faza realizacyjna. Nauczyciel dzieli uczniów na grupy w zależności od liczby słowników (najlepiej grupy dwu- trzyosobowe). Podaje polecenia całej klasie, uczniowie wykonują je w swoich grupach (załącznik 1). Następnie wyniki wyszukiwania są omawiane na forum klasy. Polecenia, które dotyczą zapisu w zeszytach, są też wykonywane Przeczytaj fragmenty instrukcji obsługi różnych wynalazków. Obok każdego fragmentu napisz nazwę urządzenia którego dotyczy. :Starannie zamontuj zbiornik na miąższ i zamknij urządzenie. Do otworu wkladaj pokrojone na części owoce. Do czyszczenia trudno dostępnych powierzchni używaj płaskiej końcówki. Środki retoryczne w przemówieniu czy literaturze mają wpłynąć, jak sama nazwa wskazuje, na walory retoryczne danej treści, pisanej lub wypowiadanej ustnie. Retoryka jest natomiast sztuką konstruowania ciekawych, sugestywnych wypowiedzi. Innymi słowy: podkreślać nie tylko jej wydźwięk znaczeniowy, ale również formę. Czasowniki nieregularne – TOP10. Na początek słowa, których nawet w podstawowej wersji uczymy się na dzień dobry. Takie, które pozwalają nam budować podstawowe zdania. Skoro bezokolicznik już znamy, czas na II i III formę. Spróbujcie je opanować i dopiero potem przejść do trudniejszych słówek. LP. I forma. II forma. Każdy obywatel Polski, cudzoziemiec nieposiadający obywatelstwa żadnego państwa lub cudzoziemiec, który uzyskał w Polsce status uchodźcy, może wystąpić o zmianę nazwiska do dowolnego urzędu stanu cywilnego, a za granicą za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej. Zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z rzetelny i aktualny. Poniżej prezentujemy zbiór wszystkich artykułów z Dobrego słownika poprawnej polszczyzny. Dotyczą one poprawności ( podać czy poddać w wątpliwość ), interpunkcji (czy stawiać przecinek w tak jak ), ortografii ( Brueghel, Bruegel a może Breughel ), odmiany i wymowy (jak odmieniać i wymawiać Aconcagua; końmi Zanotuj w nim podział biografii na poszczególne rozdziały i krótko napisz, co chcesz w nich zawrzeć. Taki ramowy plan pomoże Ci napisać w książce wszystko, co pierwotnie chciałaś (eś) opisać. Jeśli stajesz przed pytaniem, jak pisać biografię, nie zapominaj, że to ma być przedstawienie życia danej osoby, ale w ciekawy h0k99. HELLO! Zrób test A i B Brainy HAVE A NICE DAY! GOOD MORNING! 1. Rozwiąż sobie oba krótkie testy. Brainy THANK YOU! Good morning! Oj,pokręciłam ostatnio. Wysłałam dwa razy tę samą lekcję. Przepraszam :) 1. Otwórz podręcznik na str. 79 i w zeszycie zapisz datę 17th June oraz Topic: Revision workout. 2. Wykonuj kolejno zadania: *1-Połącz części wyrażeń. Zapisz w zeszycie. *2-Uzupełnij luki w wyrażeniach. *3-Uzupełnij dialog. *4-Napisz w zeszycie brakujące zdania. *5-Wyobraź sobie, że dzisiaj jest FRIDAY 15th JUNE 2018. Napisz określniki czasu dla podanych dat. *6-W zeszycie napisz pytania. *7-Napisz pytania do Nicka i napisz jego odpowiedzi. THANK YOU! Hello! Dzisiaj praca z tekstem: 1. Otwórz podręcznik na i w zeszycie zapisz datę: 15th June, oraz Topic: An amazing woman. 2. Przeczytaj tekst z , pracuj ze słownikem aby zrozumieć sens i zrób w zeszycie Który akapit mówi o a, b lub c? 2. Następnie Odszukaj w tekście odpowiedzi na pytania od 1 do 5. UWAGA: Przyślij mi te odpowiedzi. THANK YOU! Hello! Dzisiaj praca z tekstem: 1. Otwórz podręcznik na i w zeszycie zapisz datę: 10th June, oraz Topic: An amazing woman. 2. Przeczytaj tekst z , pracuj ze słownikem aby zrozumieć sens i zrób w zeszycie Który akapit mówi o a, b lub c? 3. Następnie Odszukaj w tekście odpowiedzi na pytania od 1 do 5. UWAGA: Przyślij mi te odpowiedzi. THANK YOU! 1. Otwórz podręcznik na od ćw. 4. Uzupełnij te dwa krótkie dialogi. Zapisz całe dialogi w zeszycie. 2. Teraz ćw. 3. Ułóż dialog między Tobą a kolegą?koleżanką. Wzorem jest dialog w ćw. 1. Używaj zwrotów z ćw. 2. PRZYŚLIJ MI SWÓJ DIALOG! 3. W ćw. do tej lekcji zrób dwa dowolne zadania. THANK YOU! HELLO! 1. Otwórz podręcznik na str. 77 i w zeszycie zapisz datę : 5th June, oraz Topic : An injury. (uraz) 2. Przeczytaj dialog kilka razy. Powiedz sobie go po polsku. 3. Ćw. 2. Podziel wyrażenia z niebieskiej ramki na dwie kategorie : Time expressions : Talking about injuries: (Określenia czasu) (Mówienie o urazach) Ćwicz ich wymowę, naucz się ich. THANK YOU! GOOD MORNING! 1. Otwórz podręcznik na i w zeszycie zapisz datę: 3rd June, oraz Topic: Train your brain. 2. Kolejno wykonuj zadania: 1- Przeczytaj tekst i odgadnij imiona chłopców od a do f. Napisz je w zeszycie. 2-W zeszycie wypisz wypadki Emmy. 3-Utwórz zdania w czasie Past simple. Dorysuj brakujący element puzzle do każdego zdania. 4- Ułoż 4 pytania i odpowiedz na nie. 5- Wiadomo Eco-alert! Wybierz najlepsze zakończenie zdania i napisz w zeszycie. Thank you! HELLO! Dialog z ostatniej lekcji - sprawdź : P: Did you scratch your arm? D : No, I didn't. P : Did Dave help you? D : Yes, he did. P: What did the dolphin do? D : It helped us. P : Did Dave Help the dolphin? D : Yes, he did. P : What did he do? D : He took the plastic net off the dolphins fin. 1. Popatrz na ramkę Grammar app - Past time expressions. (określniki czasu przeszłego) yesterday- wczoraj the day before yesterday - przedwczoraj 3 days ago - 3 dni temu last week/month/year- w ostatnim tygodniu/miesiącu/roku in 2015 - w 2015 roku in May - w maju in spring - wiosną on Tuesday - we wtorek at 7 o'clock - o 7 godz. Przepisz je do zeszytu,kolorem to,co jest grubszym drukiem w ramce. Zapamiętaj,kiedy jest in,on,at,last, ago 2. Spójrz do ćw. 6. Sprawdź,czy rozumiesz zwroty z niebieskich ramek. Wyobraź sobie,że rozmawiasz z kolegą z ławki. Zadawaj mu pytania i napisz jego przypuszczalne odpowiedzi. Ułóż dialog, napisz go na komputerze i przyślij do mnie. 3. W ćwiczeniach do tej lekcji zrób dowolne dwa zadania. THANK YOU! HELLO! Dzisiaj kontynuacja poprzedniej lekcji. 1. Spójrz na ramkę GRAMMAR APP Tak tworzymy pytania ogólne w Past simple : do-did-robić I did my homework yesterday. I didnt do my homework. ( w przeczeniu czasownik wraca do formy podstawowej) PYTANIE OGÓLNE : Did you do your homework? (W pytaniu czasownik też jest w formie podstawowej) Yes,I did./ No,I didnt. PYTANIE SZCZEGÓŁOWE : What did you do yesterday? I did my homework. 2. Teraz zrób ćw. 4. Napisz dialog pomiędzy ratownikiem medycznym a Danem. Użyj podanych słów i did. Pamiętaj,co dzieje się z czasownikiem w pytaniach. Następnym razem sprawdzimy. THANK YOU! GOOD MORNING CHILDREN! Odpowiedzi do ćw. 5, 1. C, 2. B, 3. B, 4. A. Dzisiaj nowa lekcja. 1. Otwórz podręcznik na str. 74 i w zeszycie zapisz datę : 7th May,oraz Topic :The dolphin helped us. 2. Przeczytaj komiks dwa razy,raz cicho,raz głośno. 3. Zapisz w zeszycie i naucz się słówek z Glossary. 4. Przetłumacz na polski USEFUL! Napisz w zeszycie. 5. Spójrz na czasowniki w ćw. 2 Odszukaj ich formę Past simple w dialogu i zapisz tak jak zawsze : learn - learnt/learned - uczyć się 6. Przeczytaj historyjkę jeszcze raz i uzupełnij zdania odpowiednimi imionami - w ćw. 3. Napisz całe zdania w zeszycie. Thank you! GOOD MORNING! Dzisiaj kontynuacja poprzedniej lekcji. (Ouch!) 1. Otwórz podręcznik na str. 73 i spójrz na ćw. 4 Są tam czasowniki nieregularne, odszukaj ich formę przeszłą- Past simple w tekście o Beyonce w ćw. 5. Zapisz je w zeszycie tak jak robiłaś/eś to w ćw. 2. Ćwicz ich wymowę z tłumaczem. 2. Teraz ćw. 5. 3. W tej lekcj zrób dowolne dwa ćwiczenia. THANK YOU! GOOD MORNING! 1. Otwórz podręcznik na str. 73 i w zeszycie napisz datę: 20th May, oraz Topic: Ouch! 2. Popatrz na obrazki przedstawiające wypadki , jakim uległ Joe i połącz je ze zdaniami od a do g. Ćwicz ich wymowę z tłumaczem. 3. W każdym zdaniu podkreśl czasownik ( są one w formie Past simple) Połącz te czasowniki z ich formą teraźniejszą z ćw. 2. np: break- broke- złamać Napisz te pary czasowników i naucz się ich. 4. Na zakończenie ćw. 3. Dokończ zdania nazwami obrażeń, jakim uległ Joe. Napisz całe zdania w zeszycie. Thank you! GOOD MORNING CHILDREN! 1. Otwórz podręcznik na str. 73 i w zeszycie napisz datę : 18th May, oraz Topic : Ouch! 2. Popatrz na obrazki przedstawiające wypadki,jakim uległ Joe i połącz je ze zdaniami od a do g. Ćwicz ich wymowę z tłumaczem. 3. W każdym zdaniu podkreśl czasownik (są one w formie Past Simple). Połącz te czasowniki z ich formą teraźniejszą z ćw. 2,np. break-broke- złamać. Napisz te pary czasowników i naucz się ich. 4. Na zakończenie ćw. 3. Dokończ zdania nazwami obrażeń,jakim uległ Joe. Napisz całe zdania w zeszycie. THANK YOU! HELLO! Ups! Ostatnio podałam złą datę. Przepraszam. Dzisiaj o czasownikach w czasie przeszłym. Tak jak napisałam ostatnio,mamy czasowniki regular - regularne, z końcówka -ed oraz irregular- nieregularne. 1. Czasowniki nieregularne trzeba zapamiętać. Ich lista znajduje się w podręczniku na str. 122 i pomocnik o tym jak się ich uczyć, na str. 123. 2. Będziemy je zapamiętywać stopniowo. 3. Wróć na str. 72 i spójrz na ćw. 2. Są tam czasowniki nieregularne z emaila Julii z ćw. 1. 4. Przepisz je do zeszytu i ćwicz wymowę z tłumaczem. 5. Następnie zrób ćw. 4. Uzupełnij tekst formami przeszłymi podanych w nawiasach czasowników. Staraj się zrozumieć tekst. 6. W ćwiczeniach do tej lekcji zrób dwa dowolne ćwiczenia. THANK YOU! HELLO! 1. Otwórz podręcznik na str. 72 i w zeszycie napisz datę: 5th May, oraz Topic: I had a cold. 2. Pamiętacie uczyliśmy się czasu przeszłego ( past simple) czasownika być - be - I was, you were.... 3. Inne czasowniki w czasie przeszłym także przybierają formę przeszłą, tak jak w j. polskim. 4. W języku angielskim, czasowniki te mogą być regularne( regular), oraz nieregularne ( irregular) 5. Czasowniki regularne mają końcówkę -ed, np. look- looked Czasowniki zakończone na e mją końcówkę -d, np. phone- phoned Czasowniki zakończone na na y- ich formę przeszłą tworzymy tak: study- studied. 6. W zdaniach przeczących dodajemy did not= didnt, a czasownik wraca do formy podstawowej. I phoned my friend yesterday. I didnt phone my friend yesterday. 7. Na zakończenie przeczytaj email z ćw. 1, str. 72. Wypisz do zeszytu czasowniki regularne z tego tekstu. Poczytaj sobie o czasownikach w formie przeszłej- podręcznik Thank you! GOOD MORNING CHILDREN! Dzisiaj poprzedniej lekcji. Umiecie nazwy chorób? 1. Zacznij od ćw. 4, str. 71 - podręcznik. -przepisz nowe słówka do tego ćwiczenia : podręcznik str. 80 Dealing with illnesses - postępowanie z chorobami. - uzupełnij notatkę słowami z ramki, napisz je w zeszycie od 1 do 7. ćw. 5 (polecenie po polsku). 3. W ćwiczeniach do tej lekcji zrób dwa dowolne zadania. THANK YOU! HELLO CHILDREN! 1. Otwórz podrecznik na str. 70 i w zeszycie zapisz datę: 8th May oraz Topic: I feel sick. 2. Popatrz na BRAINY POST- WHICH ILLNESS IS THE WORST? ( Która choroba jest najgorsza?) 3. Przepisz nazwy chorób i ich znaczenie do zeszytu, ćwicz wymowę z tłumaczem. Naucz się ich. 4. Przeczytaj sobie Life skills. THANK YOU! BYE! HELLO! Dzisiaj mały teścik - kartkówka. Rozwiąż test - dziewczynki robią test A, chłopcy TEST B. Proszę odesłać mi rozwiązane testy - do końca tygodnia. THANK YOU! Brainy REVISION - odpowiedzi. Hello. 1. Sprawdź odpowiedzi : * 1 - Tuna salad, 2- beef stew, 3- rolls and butter, 4- turkey pie, 5 - salmon steak, 6- chicken noodle soup, * 2- Taste : sweet, stale, bitter, spicy. Kitchen equipment : frying pan, blender. Cooking : mix,boil. * 3- 1-B , 2-C *4 -1 wasnt, 2- were, 3- wasnt, 4- werent, 5- were, 6- wasnt * 5-1. Was the weather nice yesterday? 2. Were the people on the beach friendly? 3. Were you and your friends on the beach? 4. Was the saucepan next to the glasses? 5. Were there a lot of boats in the sea? 6. Was there a rubbish bin on on the beach? 7. Were there any plates in the kitchen? 8. Was there a spoon in the glass? * 6-1 were on the 2- werent a 3 - there any rubbish 2. W ćwiczeniach do tej lekcji zrób dowolne dwa ćwiczenia. 3. Przyślij mi ilość zdobytych punktów. Thank you! HELLO! 1. Otwórz podręcznik na str. 67 i w zeszycie zapisz datę: 29th April oraz Topic: Revision workout. 2. Kolejno wykonuj zadania, następnym razem podam odpowiedzi i policzycie ile punktów zdobyliście. *1- Napisz nazwy posiłków. *2- Dopasuj słowa z ramki do odpowiednich kategorii Taste-smak Kitchen...- sprzęty kuchenne Cooking- gotowanie *3- Wiadomo *4- Uzupełnij zdania z: was, wasn't, were, weren't *5- Zamień te zdania na pytania, napisz je w zeszycie. *6- Wiadomo. Ilość zdobytych punktów przyślecie po sprawdzeniu. THANK YOU! GOOD MORNING CHILDREN. Dzisiaj druga część zadania na stopień. Mam nadzieję,że pierwsza część "Tuna salad" dotrze do mnie ostatecznie dzisiaj. 1. Otwórz podręcznik na str. 65 i przypomnij sobie słówka z ćw. 2. 2. Popatrz na ćw. 3, spójrz na notatki do przepisów. Napisz te dwa przepisy, na komputerze. Wzorem jest "Tuna salad". 3. Przyślij je do mnie, do piątku. 4. W ćwiczeniach do tej lekcji zrób dwa dowolne zadania. THANK YOU! BYE! Hello Children! Dzisiaj nowa lekcja. 1. Otwórz podręcznik na i w zeszycie napisz datę : 24th April oraz Topic : In the kitchen. 2. Przeczytaj dialog na dwa razy,raz cicho i raz głośno. 3. Spójrz na słówka w ćw. 2,zapisz je i ich polskie znaczenie w zeszycie. 4. Ćwicz ich wymowę z tłumaczem, naucz się ich. 5. Teraz przeczytaj przepis na Tuna Salad (obok dialogu). Przepisz go,wybierając tylko dobre wyrażenia. Pięknie napisany przepis wyślij do mnie, do poniedziałku, na e-mail lub Messenger (nr będzie na stronie szkoły w zakładce : forma kontaktu z nauczycielem). Thank you,bye! Hello! 1. Otwórz podręcznik na str. 64 i w zeszycie zapisz datę : 22nd April, oraz Topic : Train your brain. 2. Zacznij od ćw. 1 - odgadnij rebusy i zapisz rozwiązanie w zeszycie. 3. Popatrz na mapkę w ćw. 3 i wykonaj ćw. 4 - Układaj zdania o Tomie oraz Lucy and Lulu,np. On Monday, Tom was in North America. On Friday Lucy and Lulu were in Africa. .... i jeszcze 4 zdania. 4. w ćw. do tej lekcji zrób dwa dowolne ćw. Thank you! Bye! Hello! Dzisiaj kontynuacja poprzedniej lekcji- podręcznik str. 63. 1. Spójrz na tabelki Grammar app. Pamiętacie, aby opisać , że coś gdzieś jest, używaliśmy konstrukcji There is/ There are. There is one/a teacher in the classroom. There are 20 students. W czasie past simple, aby opisać, że coś gdzieś było używamy konstrukcji There was/there were. There was a lot of rubbish. / There wasn’t a lot of rubbish. / Was there a lot of rubbish? Yes, there was./ No, there wasn’t. There were a lot of people. / There weren’t a lot of people. / Were therea lot of people? Yes, there were. / No, there weren’t. 2. Popatrz na ćw. 3. Uzupełnij luki od 1 do 6 w tekście, wstawiając there was/there wasn’t/there were/there weren’t. ćw. 5. Uzupełnij pytania używając Was there/ Were there . Napisz całe pytania w zeszycie. 4 W ćwiczeniach do tej lekcji zrób dwa dowolne ćwiczenia. THANK YOU! BYE! GOOD MORNING CHILDREN! HOW ARE YOU AFRER EASTER? 1. Otwórz podręcznik na srt. 62, w zeszycie napisz datę: 15th April i Topic: Calm down! 2. Przeczytaj historyjkę z ćw. 1 dwa razy, raz cicho, raz głośno. 3. Przepisz do zeszytu słówka GLOSSARY i naucz się ich. 4. W jakich sytuacjach używamy zwrotów z USEFUL!, zastanów się nad tym. 5. Zrób w zeszycie ćw. 2, Wybierz odpowiednie słowo( z tych oddzielonych ukośnikiem) i przepisz zdania w odpowiedniej kolejności. THANK YOU! HAVE A NICE DAY! HELLO CHILDREN! Umiecie słówka? Myślę, że tak. 1. Otwórz podręcznik na str. 61 i popatrz na Porównaj położenie przedmiotów na obrazkach z Używając: on, under, in front of, between i next to głośno mów tak jak w przykładzie: At 7 o’clock the plate was on the table, on the chopping board. Now, it’s in the fridge. ( Ćwicz mówienie 10 min.) 2. Teraz przeczytaj opisy przedmiotów w ćw. 3 . Odgadnij ich nazwy i zapisz je w zeszycie od 1 do 9. 3 . W ćwiczeniach do tej lekcji zrób dwa dowolne ćwiczenia. THANK YOU, BYE! - GOOD MORNING CHILDREN! 1. Zacznij od ramki Grammar app- przypomnij sobie ,,to be” w czasie przeszłym. Zwróć uwagę na to jak tworzymy pytania ogólne i jak udzielamy na nie krótkich odpowiedzi. Were you happy? Yes, I was./ No, I wasn’t. Was she a cleaner? Yes, she was./ No, she wasn’t. Teraz zobacz jak tworzymy pytania szczegółowe. Zaczynamy od zwrotu pytającego: What? Where?....następnie “to be’’ was/were i reszta: Where wer you yesterday? I was at home. 2. Teraz zrób w zeszycie napisz pytania i odpowiedz na nie tak jak byś był/była Tanią z dialogu w 3 .W ćwiczeniach do tej lekcji zrób dowolne dwa ćwiczenia. BYE! HAVE A NICE DAY! Witam, good morning children! Plan pracy na dzisiaj: 1. Przypomnij sobie nazwy potraw- podręcznik 2. Zapisz w zeszycie datę 30th March i Topic: It was delicious. 3. Otwórz podręcznik na str. 60 i przeczytaj dwa razy dialog z ćw. 1, raz cicho, raz głośno. 4. Ustnie przetłumacz sobie o czym mama i córka Tania rozmawiają...następnie napisz w zeszycie pytanie: Why is the girl happy? Udziel odpowiedzi na to pytanie, na podstawie dialogu(pisemnie) 5. Przeanalizuj ramkę Grammar app- czasownik “be”-być w czasie przeszłym PAST SIMPLE 6. Sprawdź w tłumaczu jak wymawiamy formy przeszłe czasownika być: WAS i WERE 7. Otwórz podręcznik na stronie 69 i studiuj odmianę czasownika “być” w czasie przeszłym. 8. Poszukaj informacji o odmianie czasownika “być” w internecie, ucz się tego. 9. Wróć do i zrób Uzupełnij luki w blogu Tani formami przeszłymi czasownika być- was, were oraz wasn’t , weren’t. Napisz tylko to, co jest w lukach. Najważniejsze w tej lekcji jest zapamiętanie odmiany czasownika być w czasie przeszłym. Powodzenia. Pozdrawiam, Aleksandra Zając Drogie Dzieci. Czas na kolejny test. Traktujcie go jako utrwalanie poznanego materiału. Postępujcie tak samo jak z poprzednim testem. W przyszłym tygodniu zaczniemy uczyć się czegoś nowego. Powodzenia , Aleksandra Zając Rozwiąż test, pomijając zadanie 1-słuchowe. Zapisz odpowiedzi w Jaka jest różnica między skrótem a skrótowcem?Skrótem nazywamy skróconą formę wyrazu, która występuje tylko w języku pisanym. Skrótowcem określamy zaś wyrazy pochodne, które powstały poprzez skrócenie wieloczłonowej nazwy i są używany zarówno w piśmie, jak i w języku Skrót od wyrazu dyrektor to dyr. Skrót od wyrazu profesor to prof. Skrótowiec od nazwy Powszechny Zakład Ubezpieczeń to PZU (wym. pe-zet-u). Skrótowiec od nazwy Zakład Ubezpieczeń Społecznych to ZUS (wym. zus).Reguły skracania wyrazów oraz pisownia skrótówWe współczesnej polszczyźnie wyróżniamy następujące rodzaje skrótów:1. Skróty utworzone z początkowej litery lub początkowych liter wyrazówPrzykłady: a. (albo), p. (pan, pani), r. (rok, rodzaj), mies. (miesiąc), ob. (obywatel).Po takich skrótach zawsze należy postawić skrót kończy się na spółgłoskę miękką, której miękkość zaznacza następujące po niej I (nieuwzględnione w skrócie), miękkości tej nie zaznacza się w skrócie. Przykłady: godzina (godz.), miesiąc (mies.). Jeśli natomiast miękkość spółgłoski oznaczana jest znakiem diakrytycznym, uwzględniamy ją w skrócie, np. żeń. (żeński).W tekście pisanym nie wyróżniamy skrótów krojem czcionki ani wielkością liter. Co ważne, taką samą formę zapisu mogą przyjmować skróty odnoszące się do różnych wyrazów (np. r. — rok, rodzaj). Znaczenie takiego skrótu odczytuje się z nazw dwu- lub wielowyrazowychSzczególnym rodzajem skrótów utworzonych z początkowej litery lub początkowych liter są skróty nazw dwu- lub wielowyrazowych. Zasady ich tworzenia oraz ich pisownie regulują następujące zasady:• gdy wyrazy następne rozpoczynają się od spółgłosek, po skrócie stawia się tylko jedną kropkę (ds. = do spraw, cdn. = ciąg dalszy nastąpi). Wyjątkami są skróty, w których kropki występują po skrócie każdego wyrazu, co ma ułatwiać rozróżnianie znaczeń (np. br. = bieżącego roku, = brak wydania).• gdy drugi lub któryś z następnych wyrazów zaczyna się od samogłoski, stawiamy kropkę po skrócie każdego z wyrazów (np. = pełniący obowiązki, m. in. = między innymi, = ograniczona odpowiedzialność). Takie same zasady obowiązują w skrótach wielowyrazowych nazw obcych (np. = anno currente, wyjątki to ac = a capite [od głowy] oraz at = atmosfera techniczna). Warto pamiętać, że jeśli na końcu zdania stoi zakończony kropką skrót, nie dodaje się kolejnej kropki. Przykład: Wraz z przyjaciółmi ze studiów założył spółkę z jednostek monetarnych oraz jednostek miar i wagPo skrótach oznaczających polskie jednostki monetarne nie stawiamy kropki. Przykłady: zł (złoty), gr (grosz). Po skrótach oznaczających zagraniczne jednostki monetarne kropkę należy postawić. Przykłady: dol. (dolar), kop. (kopiejka).Kropki nie stawia się także po jednostkach wag i miar. Przykłady: dag (dekagram), ha (hektar), m (metr).Skróty utworzone z początkowej lub początkowych liter a oznaczanie liczby mnogiejBy oznaczyć liczbę mnogą, skróty jednoliterowe łączymy, a na ich końcu stawiamy kropkę. Przykłady: oo. (ojcowie), ss. (synowie). W przypadku skrót utworzonych z więcej niż jednej litery stosujemy powtórzenie, za każdym razem kończąc skrót kropką. Przykłady: prof. prof. (profesorowie).2. Skróty składające się z pierwszej i ostatniej litery wyrazu skracanegoPrzykłady: bp (biskup), dr (doktor), mjr (major).Po takich skrótach, niezależnie od tego, czy składają się one z dwóch czy trzech liter, nie stawiamy kropek w formie pozostałych przypadkach kropkę należy postawić. Przykład: Byłem dzisiaj na wykładzie dr. (doktora) Nowaka. Istnieje możliwość zastąpienia formy zakończonej kropką formą z dodaną końcówką fleksyjną danego przypadka, np. Byłem dzisiaj na wykładzie dra Nowaka. Jeśli skróty odnoszą się do kobiet, w przypadkach zależnych nie stawiamy kropki, np. Byłem dzisiaj na wykładzie dr Sandry kłopotliwą kwestią może być oznaczanie liczby mnogiej. W mianowniku zapisujemy skrót podwójnie, nie używając kropek. Przykład: dr dr Nowak i Kowalski (doktorzy/doktorowie Nowak i Kowalski). Możemy również posługiwać się formami z końcówkami: drowie, przypadkach zależnych mamy do wyboru dwie możliwości. Albo zastosujemy podwojony skrót z kropkami: dr. dr. (doktorów, doktorami…), albo użyjemy formy z końcówką: drów, o — reguły skracania, zasady pisowniWystępujące w języku polskim skrótowce dzielimy na:1. Skrótowce literowe, które utworzone są z pierwszych liter wyrazów skracanego wyrażenia. Przykłady: NBP (Narodowy Bank Polski, czyt. en-be-pe), PSL (Polskie Stronnictwo Ludowe, czyt. pe-es-el). Wymawiając skrótowce literowe, każdą literę czytamy oddzielnie. Wśród skrótowców literowych znajdziemy zarówno odmienne (ONZ, ONZ-etu), jak i nieodmienne (NBP).2. Skrótowce głoskowe, które także utworzone są z pierwszych liter wyrazów skracanego wyrażenia. Przykłady: ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych, czyt. zus), PAN (Polska Akademia Nauk, czyt. pan). Skrótowce głoskowe czytane są jako grupa głosek (jeden wyraz). Skrótowce głoskowe odmieniają Skrótowce grupowe, które utworzone są z grup głosek (najczęściej pierwszych sylab) rozpoczynających wyrazy wchodzące w skład skracanej nazwy. Przykłady: Fablok (Fabryka Lokomotyw), Polfa (Polska Farmacja). Wielką literą zapisujemy tylko początek skrótowca. Co ważne, skrótowce grupowe są Skrótowce mieszane, które są połączeniami dwóch lub trzech wymienionych powyżej typów. Najważniejsze spośród nich to:• skrótowce literowo-głoskowe, np. CBOS (Centrum Badania Opinii Społecznej, czyt. ce-bos), CPLiA (Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego, czyt. cepelia);• literowo-grupowe, np. PZKosz (Polski Związek Koszykówki, czyt. pe-zet-kosz);• głoskowo-grupowe, np. Polmos (Polski Monopol Spirytusowy, czyt. pol-mos). Wszystkie z tych skrótowców są skrótowców — wielkie i małe literySkrótowce literowe i głoskowe piszemy wielkimi literami. Pozostałe skrótowce mogą być pisane w całości wielkimi literami lub wielką literą na początku skrótowca. Zależy to od koncepcji przyjętej przez właściciela w skrótowcach pojawiają się litery oznaczające przyimki lub spójniki, piszemy je małymi literami. Przykłady: PiS (Prawo i Sprawiedliwość), WSiP (Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne).Jeśli w skrótowcu występują litery oznaczające głoski wewnątrzywyrazowe, także zapisujemy je małymi literami. Przykład: DzU RP (Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej).Odmiana skrótowcówJeśli skrótowiec pisany wielkimi literami podlega odmianie, zaznaczamy to łącznikiem, a końcówkę fleksyjną zapisujemy małą literą. Przykład: GOPR, GOPR-u. Skrótowce mające formę rzeczowników (Cepelia) odmieniamy w sposób standardowy, nie stosując dodatkowych znaków. Przykład: Cepelia, Cepelię, o wzory odmiany skrótowców:PAN, PAN-u, PAN-ie;PSL, PSL-u;GOPR, GOPR-u, GOPR-ze (RZ zapisujemy jako R-z);ONZ, ONZ-etu, ONZ-ecie;UJ, UJ-otu, UJ-ocie;NOT, NOT-u, o Nocie (skrótowce zakończone na T w miejscowniku przybierają odmienną formę, wielką literą zapisuje się tylko pierwszą głoskę);ZIŁ, ZIŁ-u, o Zile (skrótowce zakończone na Ł zachowują się w miejscowniku podobnie jak te zakończone na -T);Efta, Efty, Efcie lub EFTA, EFT-y, Efcie;FIFA, FIF-y, FIF-ie lub Fifa, Fifie, Fifę. Czy Twoim zdaniem ilustracja ta mogłaby być ilustracją do książki Adama Mickiewicza Dziady cz. II? Uzasadnij swoją odpowiedź. Podaj dwa argumenty, odwołujące się do utworu oraz załączonej ....................Argument 1.: ..................Argument 2.: .................. Próbna matura 2015 z języka polskiego już za uczniami! Co było na egzaminie? Rozprawka z "Pana Tadeusza" lub interpretacja wiersza Krzysztofa Kamila Baczyńskiego "Spojrzenie". Uczniowie musieli też odpowiedzieć na pytania do prozy Władysława Kopalińskiego oraz Marcina Tkaczyka. Arkusz CKE oraz odpowiedzi na naszej stronie!Pobierz: Pobierz: ***ZADANIE KopalińskiIrrealizm języka w filmie1. Istnieje widoczna rozbieżność między szczegółowym realizmem strojów, broni i architektury w filmach historycznych a kompletnym brakiem realizmu języka, kiedy (jak np. w Krzyżakach, Faraonie) Polacy XV wieku i starożytni Egipcjanie mówią uwspółcześnioną polszczyzną. Autorzy powieści historycznych poświęcają wiele czasu badaniom materiałów i źródeł, aby się upewnić co do autentyczności faktów przedstawianych w książce. Ale jak reagują powieściopisarz, dramaturg, scenarzysta na sprawy języka, które są rzeczywistym problemem w prawdziwym życiu? Tworzeniem iluzji, która by mogła zadowolić czytelników i widzów. Stuprocentowy realizm, osiągalny w architekturze, kostiumach czy obyczajach, tu by się nie przydał na nic. Kiedy akcja odbiega od zakresu współczesnej polszczyzny i dzieje się na przykład w Polsce Bolesława Kędzierzawego, nie może już być mowy o realizmie języka, jeśli nasze audytorium ma coś z tej akcji Iluzja języka jest nie tylko usprawiedliwiona, lecz także konieczna, kiedy np. osoby dramatu mówią innym językiem niż słuchacz albo kiedy różne osoby mówią różnymi językami, każda w swoim środowisku lub między sobą, albo kiedy różnojęzyczni ludzie nie mogą się porozumieć. Problem realizmu językowego powstał naprzód w literaturze pięknej. U Homera występują Grecy i Trojanie. Ci mówili zapewne jakimś językiem frygijskim, całkiem odmiennym od greckiego. Mimo to w Iliadzie herosowie porozumiewają się ze sobą bez trudności, a autor nie napomyka nawet o jakichkolwiek kłopotach językowych. Nie ma także mowy o nieporozumieniach i tłumaczach w Pieśni o Rolandzie z XI wieku, gdzie Maurowie rozmawiają z Frankami bez Ale literatura nie jest naśladowaniem rzeczywistości. Autor może czytelnikowi przedstawić dowolną scenę przez wtrącenie kilku zręcznie użytych słów. Wystarczy takie zdanie: „Henryk mówił z wyraźnym akcentem niemieckim” albo „Anna z ledwością mogła zrozumieć, co żołnierz mówił do niej po francusku”. Na scenie i ekranie jest inaczej. Akcja toczy się przed naszymi oczami tak, jakby się ziała naprawdę. Co robić wtedy? Najprościej zignorować całe zagadnienie. Hamlet u Szekspira nie udaje, że mówi po duńsku, tak jak Maria Stuart Słowackiego nie pozoruje angielszczyzny. Słuchacze zgadzają się milcząco na tę konwencję. Kłopoty zaczynają się dopiero wtedy, kiedy postacie sceniczne należą do różnych grup etnicznych, jak się to często zdarza we współczesnych filmach lub serialach Reżyserzy chwytają się tu różnych sposobów. Od całkiem naturalistycznych, kiedy każdy mówi po swojemu, a treść tłumaczą napisy, do rozwiązań połowicznych, kiedy postacie mniej ważne szwargocą do siebie coś, co i tak nie ma znaczenia dla akcji, po prostu dla stworzenia kolorytu lokalnego, a zasadnicze kwestie, np. między Hiszpanami, wypowiadane są po polsku. Niekiedy reżyser w ogóle nie przejmuje się tą sprawą, jak w komedii filmowej Marysieńka i Napoleon, gdzie wszyscy – Francuzi, Polacy, cesarz i lokaje – mówią sobie spokojnie po Reżyser kręcący poważny film historyczny uzależni zapewne swój sposób postępowania od okresu, w którym rozgrywa się akcja filmu. Jeżeli jest to wiek XIX lub epoka oświecenia, autentyczny język epoki doda tylko filmowi smaku. Ale już film o Reju z Nagłowic zmusi do kompromisów lingwistycznych, do pozornej tylko archaizacji, inaczej bowiem treść dzieła byłaby zrozumiała wyłącznie dla językoznawców, którzy, jak wiadomo, w przeciętnej sali kinowej stanowią znikomą podstawie: W. Kopaliński, Irrealizm języka w filmie, [w:] tenże: Koty w worku, czyli z dziejów pojęć i rzeczy, Warszawa 2004, s. 209– do tekstu na następnej (0-2 punkty)a) Na podstawie dwóch początkowych akapitów wyjaśnij znaczenie wyrażenia „iluzja języka”.PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ: Bohaterowie filmowi mówią językiem zrozumiałym dla widzów, a nie swoim Podaj z tekstu dwa sposoby, za pomocą których tworzy się w filmie iluzję ODPOWIEDŹ:uwspółcześnienie mowy bohaterówobcokrajowcy mówią tak jak widzowieludzie pochodzący z różnych środowisk mówią tak (0-2 punkty)a) Przeprowadź analizę słowotwórczą wyrazu „słuchacz”. Napisz wyraz podstawowy i ODPOWIEDŹ:wyraz podstawowy: słuchać, przyrostek/formant/sufiks: –aczb) Podaj inny formant o tym samym znaczeniu słowotwórczym, co formant wypisany w poleceniu a).PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ:–er LUB –arz LUB –el LUB inaczej zgodnie z zasadami tworzenia nazw wykonawców (0–2 punkty)a) W którym z wymienionych dzieł literackich mamy do czynienia z irrealizmem języka bohaterów?A. W W trenach Jana W powieściach historycznych Henryka W Zemście Aleksandra Uzasadnij swój ODPOWIEDŹ: Język bohaterów powieści historycznych Sienkiewicza tylko sprawia wrażenie, że jest archaiczny. W rzeczywistości to tylko pozorne postarzenie (0–3 punkty)a) Które z określeń najpełniej odpowiada stosunkowi autora do irrealizmu języka w filmie?A. Brak Wypisz z tekstu zdanie, w którym Kopaliński wprost wyraża swoją opinię o irrealizmie języka w ODPOWIEDŹ:Stuprocentowy realizm, osiągalny w architekturze, kostiumach czy obyczajach, tu by się nie przydał na nic LUBKiedy akcja odbiega od zakresu współczesnej polszczyzny i dzieje się na przykład w Polsce Bolesława Kędzierzawego, nie może już być mowy o realizmie języka, jeśli nasze audytorium ma coś z tej akcji zrozumieć LUBIluzja języka jest nie tylko usprawiedliwiona, ale i konieczna (…)c) Na podstawie tekstu sformułuj jeden argument uzasadniający stanowisko ODPOWIEDŹ: Dialogi muszą być zrozumiałe dla widza LUB posługiwanie się oryginalnym językiem przez bohaterów spowoduje brak zrozumienia u (0–2 punkty)Zdaniom z akapitu 3. przyporządkuj funkcję, jaką pełnią one w stosunku do sąsiadujących z nimi fragmentów tekstu. Rozwiązanie wpisz do ODPOWIEDŹ:a - 3b - 2c - 5Pobierz: ZADANIE 2Marcin TkaczykNa co komu logika?1. Każdy nauczyciel logiki bywa od czasu do czasu pytany o cel i sens uczenia się jego dyscypliny. Tadeusz Kotarbiński, wybitny polski uczony, zwykł był w takich sytuacjach mawiać: „pytanie »na co komu logika?« powinno być rozpatrywane jako część szerszego problemu: »na co człowiekowi rozum?«”. Kto nie widzi potrzeby uczenia się logiki, ten nie do końca zdaje sobie sprawę z tego, do czego służy rozum. Każdy zaś, kto wie, do czego rozum służy, ma świadomość i tego, jak potrzebne jest wykształcenie jego naturalnej zdolności do jasnego myślenia, ścisłego wypowiadania się i poprawnego uzasadniania głoszonych Są tacy, którzy głoszą, że logika jest zbyt trudna, by zwykły śmiertelnik mógł wykształcić się w niej na jakimkolwiek rozsądnym poziomie. To, oczywiście, jest głupstwo. Skoro bowiem w cyrku słoń może opanować sztukę tańca, to należący do uniwersytetu reprezentant gatunku homo sapiens jest w stanie wyszkolić się w używaniu jednej matematycznej funkcji – Można jednak spotkać ludzi, którzy wątpią w związek umiejętności logicznego myślenia ze studiowaniem teoretycznej logiki. Ludzie ci, czasem nawet naukowo utytułowani, przypisują sobie samym praktyczne umiejętności logiczne, przyznając się zarazem do tego, że logiki nigdy nie zdołali się nauczyć. Mylą się. Wierzą oni naiwnie we własne zdolności do jasnego myślenia, precyzyjnego wypowiadania się i poprawnego uzasadniania, ponieważ nie są w stanie dostrzec logicznych błędów, które notorycznie popełniają. Skoro nie widzą własnych błędów logicznych, nie cierpią z ich powodu i upewniają samych siebie, że nie potrzebują kształcić się w logice. W ten sposób wpadają w zaklęty krąg nielogiczności. Gdyby zechcieli nauczyć się logiki, z przerażeniem odnosiliby się do nonsensów, które wcześniej wydawały się im całkiem rozsądne, a nawet głębokie. Albowiem, jak napisał Jan Łukasiewicz, wielki logik, kto wykształcił się w logice matematycznej, temu jakby łuski spadają z oczu, widzi on błędy tam, gdzie inni ich nie dostrzegają, i dostrzega nonsensy tam, gdzie wielu widzi jakąś tajemniczą głębię. Rzeczywiście, wyjąwszy zawodowych logików, studiujemy logikę nie po to, by coś – w domyśle: coś praktycznego – z nią zrobić. Raczej studiujemy logikę po to, by ona coś zrobiła z nami, w szczególności z naszym W pocie czoła wdrażając się w podstawowe rachunki logiczne, dzień po dniu, w rezultacie wielkiego wysiłku, przeżywszy liczne niebezpieczne przygody matematyczne i filozoficzne, wchodzimy w posiadanie skarbu kultury logicznej. Myśl człowieka logicznie wykształconego rożni się bowiem od naturalnej zdolności do logicznego myślenia mniej więcej tak, jak mistrzowski skok narciarski wykształconego sportowca rożni się od naturalnej zdolności do podskakiwania przy grze w podstawie: Marcin Tkaczyk, Logika. Wykład kursoryczny, Lublin [ [na prawach maszynopisu].Zadania do tekstu na następnej (0–1 punkt)Wypisz dwie opinie na temat logicznego myślenia, z którymi polemizuje autor ODPOWIEDŹ:1) Wyuczenie się logicznego myślenia jest zbyt trudne dla przeciętnego Logiczne myślenie jest człowiekowi dane przez naturę, więc nie trzeba się go (0–2 punkty)a) W swoim tekście autor przywołuje dwie analogie. Wypisz ODPOWIEDŹ:1) Przykład słonia, który się nauczył Przykład skoku Sformułuj dwie tezy, na rzecz których autor argumentuje, stosując ODPOWIEDŹ:1) Przeciętny człowiek może się nauczyć Logika nie jest człowiekowi dana przez naturę, trzeba się jej (0–2 punkty)Oceń, czy podane zdania są zgodne z tekstem. Wybierz T, jeśli zdanie jest zgodne z tekstem, lub N, jeśli nie Kotarbiński uważał, że człowiek ma naturalną zdolność do logicznego myślenia. słonia ma unaocznić niedorzeczność antytezy sformułowanej na początku akapitu 2. ostatnim zdaniu felietonu autor przestrzega przed pułapkami logiki teoretycznej. NIEZADANIE (0–1 punkt)Dokończ główną myśl felietonu – wybierz i zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie spośród odpowiedzi 1– logiki teoretycznej jestPRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ: B 2KONIECZNIE PONIEWAŻ KORZYSTNIE WPŁYWA NA JAKOŚĆ MYŚLENIA I WYPOWIADANIA SIĘ ZADANIE (0–2 punkty)Przyporządkuj numerom kolejnych akapitów literowe oznaczenia pytań. Odpowiedzią na pytanie powinien być cały Po co uczyć się logiki?b) Czy logika jest potrzebna?c) Dla kogo logika jest za trudna?d) Kto tkwi w „zaklętym kręgu nielogiczności”?e) Co na temat logiki twierdził Tadeusz Kotarbiński?f) Czy przeciętny człowiek może się nauczyć logiki?PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ:1 - b2 - f3 - aZADANIE (0–1 punkt)Uzupełnij tabelę – dobierz do każdej funkcji sformułowanie służące podkreślaniu spójności tekstu. Wpisz odpowiedni numer do kolumny w tekścieA. Sygnalizuje wnioskowanieB. Sygnalizuje przeciwstawienie1) każdy bywa…2) można jednak…3) skoro bowiem…, to…PRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ:A - 3B - 2ZADANIE 3Wybierz jeden temat i napisz 1. Czy odkupienie winy zwalnia człowieka z odpowiedzialności za wyrządzone krzywdy? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanego fragmentu Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, do całego utworu oraz do innego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 MickiewiczPan TadeuszKsięga X: Emigracja. JacekImię zdrajcy przylgnęło do mnie jako ode mnie twarz obywatele,Uciekali ode mnie dawni przyjaciele;Kto był lękliwy, z dala witał się i stronił;Nawet lada chłop, lada Żyd, choć się pokłonił,To mię z boku szyderskim przebijał uśmiechem;Wyraz »zdrajca« brzmiał w uszach, odbijał się echemW domie, w polu. Ten wyraz od rana do zmrokuWił się przede mną, jako plama w chorym nie byłem zdrajcą kraju!...(…)*Uciekłem z kraju!Gdziem nie był! com nie cierpiał!Aż Bóg raczył lekarstwo jedyne się potrzeba było i naprawićIle możności to...(…)„Bardziej niźli z miłości, może z głupiej pychyZabiłem; więc pokora... wszedłem między mnichy,Ja, niegdyś dumny z rodu, ja, com był junakiem,Spuściłem głowę, kwestarz, zwałem się Robakiem,Że jako robak w prochu...”„Zły przykład dla Ojczyzny, zachętę do zdradyTrzeba było okupić dobremi przykłady,Krwią, poświęceniem się...Biłem się za kraj; gdzie? jak? zmilczę; nie dla chwałyZiemskiej biegłem tylekroć na miecze, na sobie wspominam nie dzieła waleczneI głośne, ale czyny ciche, użyteczne,I cierpienia, których nikt...”Udało mi się nieraz do kraju przedzierać,Rozkazy wodzów nosić, wiadomości zbierać,Układać zmowy... Znają i GalicyjanieTen kaptur mnisi – znają i Wielkopolanie!Pracowałem przy taczkach rok w pruskiej fortecy,Trzy razy Moskwa kijmi zraniła me plecy,Raz już wiedli na Sybir; potem AustryjacyW Szpilbergu zakopali mnie w lochach do pracy,W carcerdurum – a Pan Bóg wybawił mię cudemI pozwolił umierać między swoim ludem,Z Mickiewicz, Pan Tadeusz czyli Ostatni zajazd na Litwie. Historia szlachecka z roku 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem, Wrocław rozwiązanie na następnej WYPRACOWANIEProblem winy i kary dotyczy wszystkich ludzi niezależnie od czasów i kręgów kulturowych, dlatego podejmowany był od wieków przez filozofów, etyków, moralistów, ale także przez twórców literatury i scenarzystów. Człowiek z natury jest dobry, ale ma wolną wolę, która umożliwia dokonywanie indywidualnych wyborów. Wybór zła często jest nieprzemyślaną odpowiedzią na bodźce zewnętrzne – skutkiem emocji, których nie kontrolujemy. Odkupienie winy jest zadośćuczynieniem za popełnione grzechy, czymś więcej niż żal i skrucha. Jest to czynienie dobra mające wynagrodzić zło, którego człowiek się dopuścił. Czy odkupienie winy zdejmuje z człowieka odpowiedzialność za wyrządzone krzywdy? Uważam, że człowiek, który uczynił zło – bez względu na to, czy zrobił to jednorazowo, czy wielokrotnie – do ostatnich chwil swojego życia może odkupić swoje winy. Odkupienie win jest dowodem pokory i skruchy, czynem, który pozwala na rehabilitację wobec innych i siebie. Sądzę jednak, że nie umożliwia ono zmazania odpowiedzialności za wyrządzone krzywdy. Człowiek tylko w uzasadnionych przypadkach zostaje uznany za niepoczytalnego – nieświadomego zła, które popełnił. Za wybory, których dokonujemy, zawsze pozostajemy odpowiedzialni – nawet jeśli działamy pod wpływem jest, że Jacek Soplica popełnił straszną zbrodnię. W dramatycznych okolicznościach, podczas szturmu Rosjan na zamek Horeszków, młody szlachcic wpadł w uniesienie i szał na widok triumfującego Stolnika, który lekceważył jego uczucie do swojej córki. W skrajnych emocjach, „z głupiej pychy”, rozgoryczony niespełnioną miłością zastrzelił ojca ukochanej Ewy. Konsekwencją strasznego czynu było „imię zdrajcy”, które przylgnęło do bohatera „jako dżuma”. Soplica, dumny i sławny, teraz został wzgardzony i odepchnięty nie tylko przez dawnych przyjaciół, ale nawet i „lada chłopa”, co stanowiło dodatkową ujmę dla jego honoru. Wykluczenie ze społeczności było motywacją do odkupienia win. „Poprawić się potrzeba było i naprawić, ile możności to…” – mówi umierający Soplica w swojej ostatniej spowiedzi. Uznanie i zrozumienie swoich win było w tym przypadku źródłem skruchy i powodem przemiany, jaka dokonała się bohaterze. Dlatego Jacek Soplica zdecydował się „wejść pomiędzy mnichy” i dla podkreślenia swojego uniżenia przybrać imię Robaka. W Księdze X bohater dokonuje rozliczenia ze swoją przeszłością. W związku z tym, że jego czyn interpretowany był jako zachęta do zdrady narodu, rozumiejąc, jak „zły przykład [dał] dla Ojczyzny”, postanowił odkupić to „dobremi przykłady, krwią, poświęceniem się”. Jego postępowanie potwierdza tę decyzję – Soplica nie wahał się znosić cierpienia, ryzykować więzieniem i życiem, byle tylko dokonać czynów, które pozwolą mu zrehabilitować się przez innymi ludźmi i przed samym sobą. Wielokrotnie poświęcał się dla ojczyzny, przelewając krew, ale także w roli emisariusza organizującego potajemnie Polaków do walki z zaborcą. Pokorę, której się nauczył w trakcie swojego kwestarskiego życia, widać w słowach: „Milej sobie wspominam nie dzieła waleczne/ I głośne, ale czyny ciche, użyteczne,/ I cierpienia […]”. Jednym z aktów zadośćuczynienia było bohaterskie uratowanie życia Hrabiemu i perspektywy lat Soplica, wspominając swoje życie, mówi, że poświęcenie się dla ojczyzny i dla innych ludzi było najlepszym lekarstwem na chorobę jego duszy dręczonej wyrzutami sumienia – lekarstwem zesłanym przez opatrzność. Zbrodnia, którą popełnił, paradoksalnie przybliżyła go do Boga i ukształtowała wewnętrznie. Bohater wierzy w Boże miłosierdzie, którego dowód upatruje w łasce dobrej śmierci: „a Pan Bóg wybawił mię cudem/ I pozwolił umierać między swoim ludem/ Z Sakramentami”. Ostatecznie Soplicy udaje się zasłużyć na przebaczenie Boga i odzyskać szacunek ludzi. Nie zdejmuje to jednak z niego odpowiedzialności za wyrządzone krzywdy. Do samej śmierci wyraz „zdrajca” prześladuje go jak „plama w chorym oku”. Przykład ten wskazuje, że mimo odbytej pokuty i zadośćuczynienia za grzechy, nie możemy zdjąć z siebie odpowiedzialności za własne czyny i o nich zapomnieć – do ostatnich dni będą one ciążyć na naszym winy i pokuty podejmuje także Joseph Conrad w powieści „Lord Jim”. Tytułowy bohater to młody oficer, który – choć nade wszystko ceni sobie honor – dla uniknięcia odpowiedzialności opuścił wraz z całą załogą tonący statek, nie informując pasażerów o zbliżającej się katastrofie. Dręczony przez wyrzuty sumienia jako jedyny zjawia się w sądzie, aby wziąć odpowiedzialność za popełniony czyn. Proces i kara nie przynoszą jednak Jimowi ulgi. Z czasem nadarza się możliwość rozpoczęcia życia w nowym miejscu, a metamorfozę duchową bohatera symbolizuje zmiana imienia. Próbując odkupić swoją winę i odzyskać honor, Lord Lim angażuje się w walkę o pokój w Patusanie, a ostatecznie ginie, ponosząc odpowiedzialność za podjęte postaci, która próbuje odkupić swoje winy, jest także Gerry Conlon z filmu „W imię ojca”. To młody Irlandczyk mający na sumieniu drobne przestępstwa, które martwią jego ojca Giuseppe. W wyniku niefrasobliwości Gerry zostaje przez angielskie władze niesłusznie oskarżony o udział w zamachu bombowym i po brutalnym śledztwie skazany na karę wieloletniego więzienia. Do więzienia trafia także jego ojciec, ze względu na swój spokój i pobożność będący od lat obiektem drwin Gerry’ego, który widzi w nich tylko naiwność i uległość. Dopiero podczas odbywania kary Gerry zaczyna dostrzegać swoje błędy, zmienia się także jego stosunek do ojca – aczyna odkrywać jego mądrość i siłę ducha. Mimo że Giuseppe nigdy nie obwiniał syna za los, który im obu zgotował, po jego śmierci Gerry właśnie „w imię ojca” podejmuje heroiczną walkę o uniewinnienie. Tę walkę można uznać za formę odkupienia winy. Postawa bohatera zostaje nagrodzona: po wyjściu z więzienia Gerry dostaje szansę na nowe, dobre życie i chcemy wierzyć, że ją wykorzysta, choć pamięć o śmierci ojca pozostanie w nim na przykłady wskazują, że człowiek może trwać w grzechu lub próbować odkupić swe winy, jednak odpowiedzialności za wyrządzone zło nie pozbędziemy się nigdy. Popełnione czyny są częścią przeszłości, o której nie da się zapomnieć. Ulgę może jednak przynieść doświadczenie przebaczenia, co stało się udziałem bohatera Mickiewicza, zmierzenie się z konsekwencjami swoich decyzji, na co zdecydował się Jim, czy podjęcie skutecznej próby zmiany życia na wzór Gerry’ Temat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i uzasadnij ją. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 Kamil BaczyńskiSpojrzenieNic nie powróci. Oto czasyjuż zapomniane; tylko w lustrachzasiada się ciemność w moje własneodbicia – jakże zła i znam, na pamięć znam i nie chcępowtórzyć, naprzód znać nie mogęmoich postaci. Tak umieramz półobjawionym w ustach teraz znów siedzimy kołem,i planet dudni deszcz – o mury,i ciężki wzrok jak sznur nad stołem,i stoją ciszy jeden z nas – to jestem ja,którym pokochał. Świat mi rozkwitłjak wielki obłok, ogień w snachi tak jak drzewo jestem drugi z nas – to jestem ja,którym nienawiść drżącą począł,i nóż mi błyska, to nie łza,z drętwych jak woda trzeci z nas – to jestem jaodbity w wypłakanych łzach,i ból mój jest jak wielka czwarty ten, którego znam,który nauczę znów pokoryte moje czasy nadaremnei serce moje bardzo chorena śmierć, która się lęgnie we X 43 Kamil Baczyński, Wybór poezji, Wrocław Pobierz: PRZYKŁADOWE WYPRACOWANIEWiersz Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, jak wskazuje data zamieszczona pod tekstem, napisany został niespełna rok przed tragiczną śmiercią poety w powstaniu warszawskim. Tytuł „Spojrzenie” może odnosić się do spojrzenia w głąb siebie, którego dokonuje podmiot mówiący, reprezentant młodych ludzi wrzuconych w wir wojny (świadczy o tym używanie czasowników w 1. osobie liczby pojedynczej i w 1. osobie liczby mnogiej). To „spojrzenie” jest jednocześnie próbą określenia swej tożsamości, zmienionej pod wpływem wojennej w której znajduje się osoba mówiąca w wierszu, jest dla niej przytłaczająca. Ze smutkiem mówi o straconych bezpowrotnie czasach młodości poświęconych walce, a nie beztroskiemu dojrzewaniu. Pesymizm tych wspomnień podkreślony został przez metafory: widoczną już w strofie pierwszej ciemność, która, jak coś lotnego, złowrogiego zsiada się w odbiciach w lustrze, zakłócając prawidłowy odbiór. Mówiący znajduje się w niezwykłej sytuacji, którą opisuje w strofie drugiej. Otwiera ona kosmiczną niemal perspektywę zagłady, znaną także z wiersza Baczyńskiego „Ten czas”. Zarówno w podanym tekście, jak w przywołanym utworze „Ten czas” pojawiają się wspólne motywy: ciemność, sznury i, najważniejszy według mnie, motyw dudnienia. Odsyła on zarówno w „Spojrzeniu”, jak i w wierszu „Ten czas” do niesprecyzowanych zagrożeń, jakie niesie wojna. Dudniący deszcz napawa strachem, tak samo jak dudniące głowy („Ten czas”)– obydwa obrazy nie wróżą niczego dobrego, potęgują strach. Dudniący deszcz tworzy pejzaż apokaliptyczny, w którym „ja” liryczne widzi siebie w swoistym nie tylko rozdwojeniu, ale w czterech osobach. Poeta potwierdza to w każdym z pierwszych wersów 4., 5., 6. i 7. zwrotki: I jeden z nas – to jestem ja; a drugi z nas – to jestem ja; a trzeci z nas – to jestem ja; i czwarty ten. Ma poczucie utraty tożsamości spowodowane dramatem wojny, koniecznością wzięcia udziału w walce, do której przecież nikt go nie przygotował. Wchodził z wiarą w życie – pokochał, aby zaraz począć nienawiść. Płacze nad sobą, gdyż przeraża go świadomość tego, że już nigdy nie uda mu się powrócić do jasnego życia, które pamięta z czasów młodości, nie uda mu się odzyskać na zawsze straconej niewinności. Jego dramatyczną sytuację podkreśla porównanie: ból mój jest jak wielka ciemność. Dramat „ja” mówiącego uwydatniony jest w ostatniej strofie, w której widzi on siebie jako czwartego, którego zna. Przez moment w drugim wersie tej strofy pojawia się jakaś nikła nadzieja, próba powrotu, nauka pokory. Jest to jednak złudne, gdyż za moment mówiący stwierdza, że jego serce jest na zawsze chore, zarażone śmiercią, co oznacza, że już nigdy nie będzie mógł patrzeć na świat jasno, gdyż ta śmierć się w nim „lęgnie sama”. Raz „wyzwolona”, „dopuszczona” do głosu, na zawsze go Kamil Baczyński ma świadomość mroczności czasów wojny nie tylko dlatego, że życie wielu ludzi było zagrożone. Najgorsza dla niego jest świadomość spustoszenia moralnego, które ten ekstremalny czas wytworzył. Nauczeni w młodości zasad, młodzi ludzie musieli w czasie wojny zapomnieć, co to litość, sumienie, o czym pisał Baczyński w wierszach „Pokolenie” (Nas nauczono. Nie ma litości.) czy „Elegia o... chłopcu polskim”. W ostatnim tekście mowa jest o tym, że „synek” ginie, ale postawiony przez poetę na końcu ostatniego wersu znak zapytania, sprawia, że dokładnie nie wiadomo, czy powodem jego śmierci jest „zbłąkana kula”, czy „pęknięte serce”, które nie wytrzymało okropności wojny, nie mogło znieść dramatycznego widoku „wisielców” i „rudej krwi”.Zatem wiersz „Spojrzenie”, podobnie jak inne, wspomniane wcześniej wiersze poety, to podróż w głąb siebie, z której płynie wiedza, że: Nic nie powróci. Oto czasy już zapomniane. Początkowe słowa utworu można by uznać jednocześnie za jego pesymistyczną puentę. Wojna zmieniła świat, ale przede wszystkim zmieniła człowieka. Podkreśla to tak charakterystyczny dla poezji Baczyńskiego kontrast między światem dawnym i obecnym, między dawnym i obecnym „ja”. Motyw lustra pojawiający się w strofie pierwszej odsyła czytelnika do poszukiwania odpowiedzi na pytanie, jaki jest odbijający się w nim człowiek. Wewnętrzne rozbicie obserwowane w sobie samym prowadzi Baczyńskiego do dramatycznej refleksji, która zamyka utwór: Serce moje bardzo chore na śmierć, która się lęgnie we mnie. Nie ma tu nadziei, jest za to, być może, przeczucie zbliżającej się śmierci.

przeczytaj każdy zwrot i napisz obok polskie znaczenie